Berlijn

Berlijn

donderdag 1 augustus 2013

Email to Berlin



Zoals bijna elke morgen word ik wakker van het bellen van tram acht. Er staat een busje dubbel op de weg waardoor de tram niet verder kan. Langzaam komt hij tot stilstand in zijn ijzeren voegen. De geur van druk verkeer hangt in de lucht en een verscheidenheid aan mensen passeert elkaar op straat. Meeuwen vliegen hysterisch rond een hoop weggegooid brood bij de overvolle vuilcontainers. Een jongen zoekt tevergeefs een parkeerplek voor zijn fiets en aan de overkant verkoopt een visboer met Rotterdams accent zijn eerste haring van de dag.

Ik ken het ritme van mijn stad maar al te goed. Maar hoe groots en intens mijn havenstad ook is, het wordt klein en lieflijk in vergelijking met de Großstadt Berlijn. De Duitse hoofdstad is niet alleen qua oppervlakte en aantal inwoners immens (ruim 3,5 miljoen ten opzichte van de ruim 600.000 in Rotterdam), maar ook wat betreft de geschiedenis. De sporen van het verleden zijn op elke hoek van de straat zichtbaar. Het bombastische van het Duitse keizerrijk (1871-1918), de symboliek en het theatrale van de naziperiode (1933-1945), het imposante van het communisme aan de Oostkant van de Muur (1961-1989) en de grote onderlinge verschillen tijdens de Duitse eenwording in 1990 hebben de stad  verdeeld in verschillende wijken met verschillen gezichten. Voor een historicus is Duitsland, en met de name Berlijn, een paradijs. Vorige week verliet ik Rotterdam en verruilde ik mijn dagelijkse leven voor vier maanden avontuur in deze Großstadt.


Het begon allemaal met een mailtje van mijn beste vriendin. Ze stuurde een vacature door voor een stageplaats bij de NOS in Berlijn. ‘Op jouw lijf geschreven’ stond erbij. Natuurlijk was dit voor een journaliste en studente Duitse geschiedenis een droomstage. Een dag voor de deadline stuurde ik ein Email zu Berlin. Niet veel later werd ik uitgenodigd om op gesprek te komen, en ruim twee weken na die ene brief hoorde ik dat ik aangenomen was.  

Vorige week vertrok ik samen met mijn ouders naar Berlijn, waar we een week heerlijk vakantie hebben gehouden. Mijn ouders stonden in februari 1989 nog op de Berlijnse muur voor de Brandenburger Tor tegen het Oost-Duitse regime te protesteren. Ik kan mij herinneren dat ze met een stukje muur thuiskwamen, dat ze eigenhandig hadden uitgehakt. Niet veel later viel de Muur. Het was erg bijzonder om met hen naar deze plekken terug te gaan, al herkende ze de stad nauwelijks terug.

Afgelopen week stegen de temperaturen in Berlijn richting een hitterecord. Het begon met een aangename 30 graden, maar al snel steeg het kwik tot ruim 37 graden en tikte op sommige plaatsen zelfs de 40 aan. De hitte werd voorpaginanieuws bij zo’n beetje alle kranten. Het waren geen ideale temperaturen om een stad te verkennen kan ik je vertellen! We hebben de warmte van de stad weten te ontvluchten door de minder drukke en minder drukkende omgeving in te trekken. Zo hebben we Oranienburg bezocht, een stad met Nederlandse wortels. In 1652 liet Kurfürst Frederik Willem van Brandenburg de stad aanleggen voor zijn vrouw, de Nederlandse prinses Louise Henriëtte van Oranje-Nassau. Het kasteel van Oranienburg staat tot op de dag vandaag vol met neerlans pracht en praal, zoals Delfs blauw servies.  



De hitte leidden ons ook naar de Wannsee, een groot meer in een natuurgebied net buiten Berlijn. Daar hebben we het Haus der Wannseekonferenz bezocht. In dat huis vond in 1942 een belangrijke Nazi-top plaats. De kopstukken kwamen hier tot een ‘oplossing’ voor hun ‘Jodenprobleem’.De conferentie resulteerde in definitieve plannen om Joden systematisch uit te moorden. In de geschiedschrijving wordt dit moment vaak aangehaald als het officiële begin van de Holocaust. Het bezoek aan het huis veroorzaakte door dit dramatische verleden kippenvel tijdens de hitte.




Een fijne ontdekking in Berlijn was het voormalige vliegveld Tempelhof. Het vliegveld, dat in 2008 zijn deuren voor vliegverkeer sloot, beleefde zijn hoogtijdagen tijdens de Koude Oorlog. Het speelde tijdens de blokkade van Berlijn (1948-1949) een belangrijke rol in de ‘Berlijnse luchtburg’, waarin de geallieerden onder leiding van Amerika West-Berlijn beschermden en van grondstoffen voorzag. Inmiddels is het terrein een vrijplaats voor alle soorten activiteiten. Nog geheel in de originele stijl is het immense gebied nu een plaats waar mensen komen hardlopen, fietsen, wandelen, vliegeren, kiten (!), skaten, barbecueën, tuinieren, instrumenten spelen en natuurlijk gewoon bier drinken. Want dat drink je hier in Berlijn op straat. (en na afloop laat je je flesje met statiegeld achter voor daklozen). Tempelhof is zeker al één van mijn lievelingsplekken geworden en ik zal er nog geregeld komen om een lekker rondje over de landingsbaan te fietsen. 




  

De tijd van vakantievieren zit erop. Gisteren ben ik verhuisd naar mijn kamer in het stadsdeel Schöneberg. Ik woon nu in een prachtig pand dat al minstens honderd jaar oud is. Mijn kamer heeft openslaande ramen en ornamenten in het plafond. De wijk Schöneberg behoorde tijdens de Duitse deling tot de Amerikaanse sector (tot West-Berlijn dus). Voor het raadhuis van Schöneberg sprak de Amerikaanse president J.F. Kennedy in 1963 zijn beroemde woorden ‘Ich bin ein Berliner’ uit. Daarmee wilde hij de West-Berlijnsers een hart onder de riem steken ten tijde van communistische dreiging. Hoewel de voormalige oostelijke gedeeltes van Berlijn vaak als het ‘aller-leukst’ worden bestempeld, doet mijn wijk daar zeker niet voor onder. Ik woon in een zeer levendige en sfeervolle straat vol kleine winkels, koffiebarretjes en vooral veel restaurants met alle keukens van de wereld. Ik zal me hier de komende vier maanden zeker niet vervelen!  

Morgen is mijn eerste werkdag bij de NOS. Ik heb er meer dan zin in! Wordt vervolgd!

Liefs, Lynn. 


Pee-es: Klik op de foto's om ze te vergroten.